Böyük insanlarda autizmin əlamətləri – Özünü yoxla
Autizm çoxdan ənənəvi olaraq uşaqlıq dövrü ilə əlaqələndirilir, lakin son illərdə getdikcə daha çox böyüklərdə autizm spektri pozğunluğunun (ASD) əlamətlərini aşkar edirlər.
Bəzi insanlar bütün həyatı boyu öz "özgəliyini", fərqliliyini hiss edib, bunu xarakter xüsusiyyətlərinə bağlamış, bəziləri isə çətinliklərinin səbəblərini anlamadan uyğunlaşmağa çalışmışlar.
Qısası, autizm təkcə uşaqlarda deyil, indi 30-40 yaşı olan insanlarda da var, sadəcə vaxtında diaqnoz qoyulmayıb.
Psixiatr Rüstəm Beksultanov məsələni sübuta əsaslanan tibb nöqteyi-nəzərindən təhlil etməyi təklif edir.
Yetkinlərdə autizm diaqno oloqlara meyli.
İpuçları, sarkazm, metaforaları başa düşməkdə çətinlik.
3. Davranışın sərtliyi və dar maraqlar Rutinlərə üstünlük verilməsi, onlar pozulduqda narahatlıq.
Xüsusi mövzulara həvəs (məsələn, qatarları öyrənmək, metro xəritələrini toplamaq və ya proqramlaşdırma dilinin strukturunu anlamaq üçün illər sərf edə bilər).
Cəmiyyət tərəfindən qəbul olunmayan qeyri-adi hobbilər.
4. Sensor həssaslıq- Səslərə, işığa, qoxulara, fakturalara qarşı həddindən artıq həssaslıq.
Müəyyən toxunma hissləri ilə narahatlıq (məsələn, bir insan kobud parçalara və ya paltardakı etiketlərə dözə bilməz).
Ritmik hərəkətlərə sevgi, vizual stimullaşdırma (məsələn, nümunələrə baxmaq, fırlanan obyektlərə baxmaq).
5. Emosional və koqnitiv xüsusiyyətlər Emosional yüklənmə, tükənməyə meyl.
Öz duyğularını tanımaqda çətinlik (aleksitimiya).
Məntiqli, lakin çevik olmayan düşüncə.
Bu əlamətlərdən bəzilərinin olması avtomatik olaraq ASD demək deyil. Ancaq insan həyatı boyu oxşar çətinliklərlə qarşılaşırsa, psixiatrla məsləhətləşmənin mənası var.
//Medicina







