Geriyə qayıt Çap et

Donald Trampın növbəti hədəfi: İranı nüvə silahından çəkindirmək mümkün olacaqmı?

 Ağ Evin rəhbəri Donald Tramp yenidən səhnədədir  və bu dəfə o, diqqətini birbaşa İrana yönəldib. Strateji.az BBC-yə istinadən xəbər verir ki,  Qəzzada və Ukraynada sülh cəhdləri uğursuz alındıqdan, Yəmənə bomba yağdırıldıqdan və qlobal ticarət müharibəsi başladıldıqdan sonra Tramp "keçmişin yarımçıq işi\2 kimi dəyərləndirdiyi İrana qarşı sərt mövqe sərgiləyir.

İran iddia edir ki, nüvə silahı yaratmaq niyyətində deyil. Lakin ABŞ və bir sıra digər dövlətlər bunun əksini düşünür. Onlara görə, İran heç olmasa nüvə silahı hazırlamaq üçün texnoloji qabiliyyətə sahib olmaq istəyir – bu isə bölgədə silah yarışını alovlandıra bilər.

2015-ci ildə İran və altı böyük dövlət arasında imzalanan nüvə razılaşması – JCPOA – Tehran rejiminə qarşı iqtisadi sanksiyaların yüngülləşdirilməsi müqabilində nüvə fəaliyyətlərini məhdudlaşdırma öhdəliyi qoyurdu. Lakin Tramp 2018-ci ildə bu müqavilədən çıxaraq İranı terrorizmi maliyyələndirməkdə ittiham etdi və sanksiyaları bərpa etdi.

Nəticədə İran sazişin şərtlərini pozaraq uranın zənginləşdirilməsini sürətləndirdi. Beynəlxalq Atom Enerjisi Agentliyinin hesabatına əsasən, İranın zənginləşdirdiyi uran ehtiyatı altı nüvə bombası hazırlamaq üçün kifayət qədər təhlükəlidir.

Trampın yenidən hakimiyyətə gəlməsindən cəmi bir neçə gün sonra “maksimum təzyiq” siyasəti geri qaytarıldı. O, İrana qarşı yeni sanksiyalar tətbiq etdi və bu sanksiyaları pozan ölkələrə də cəza tədbirləri elan etdi.

Bütün bunlarla yanaşı, Tramp diplomatik cəbhədə də addım atmağa başlayıb. O, İranın ali lideri Ayətullah Əli Xameneiyə məktub yazaraq birbaşa danışıqlara çağırıb və razılaşmanın bir neçə aya əldə olunmasını təklif edib. Bu həftə sonu ABŞ və İran rəsmiləri Oman vasitəsilə danışıqlara başlayacaq.

Trampın mesajı isə açıqdır: Razılaşın və ya nəticələrinə hazır olun. Prezident açıq şəkildə xəbərdarlıq edir: “Əgər danışıqlar uğursuz olarsa, İran çox böyük təhlükə ilə üz-üzə qalacaq.”

//Nəzərbəy Hacıağayev, Strateji.az