Geriyə qayıt Çap et

Şifrə super gücdür: uşağa internetdə özünü qorumağı necə öyrətməli

 1 iyun – UşaqlarınBeynəlxalqMüdafiəsiGünü ərəfəsində Kasperskyxatırladır: bugünuşağıntəhlükəsizliyionuntəkcə küçədə deyil, həmdə internetdə qorunmasıdeməkdir. Rəqəmsalgigiyenasahəsində ilkvə ənvacib şərtlərdənbirigüclü və yaddaqalanşifrələrinyaradılmasıdır.


Bunə üçünvacibdir?
Araşdırmalaraəsasən,intellektualalqoritmlər şifrələrin 59%-nibirsaatdanazmüddətdə sındırabilir. Uşaqlardahaçoxsadə və asantapılan şifrələrdənistifadə edirlər vəbudaonlarınkibertəhdidlərdən müdafiəsinizəiflədir. Uşaqları mürəkkəb şifrələryaratmağa öyrətməkonlara şəxsiməlumatlarını qorumağavə internetdə təhlükəsizliklərinitəminetməyə köməkedir.


“Şifrə uşağın şəxsirəqəmsalgündəliyininkilidikimidir. Kilidnə qədərmöhkəmdirsə, onlaynhəyatdabiroqədərsakitvə təhlükəsizolacaq. Uşaqbununə qədərtezanlasa, internetdə özünü biroqədərtəhlükəsizhissedəcək”, — deyə Kaspersky-ninAzərbaycandakı rəsminümayəndəsiMüşviqMəmmədovbildirir.


Etibarlı şifrə yaratmaq üçün 5 sadə tövsiyə:


·         Sevimliifadələrdənistifadə edin:Uşağınsevdiyibirmahnıdanvə yacizgifilmindənbircümlə seçibbəzihərflərirəqəmlərvə yasimvollarla əvəzetməsinə kömək edin.
Nümunə:TigTigXanim@Dondurma


·         Əlaqəsizsözləribirləşdirin:Qəribə birləşmələrdahaasanyaddaqalır.
Nümunə:Qelem_Kosmos _9


·         Şifrə əvəzinə şifrə frazalarseçin:Qısavə mənasızsözlərdənsə, uzunvə məntiqliifadələriseçməkdahatəhlükəsizdir.
Nümunə:Futbol_Oynamaq _Menim_Hobbimdir!


·         Şifrələrimütəmadidəyişin: Şifrə dəyişdirməyioyuncaqlarınsaxlandığı şkafınaçarını dəyişməkkimiizahedin. Yeni açar, daha güclü qorunma deməkdir.


·         Hərhesab üçünfərqli şifrə:Uşaqbirneçə onlaynxidmətistifadə etsə də heç bir şifrətəkrarlanmamalıdır.


Valideynləruşağınrəqəmsaldünyadakı ilkbələdçiləridir.Uşağın internetdə özünü nə dərəcədə təhlükəsiz hiss etməsi məhz valideynlərdən asılıdır. Bu baxımdan aşağıdakılar vacibdir:


·         Uşaqlarla şifrələr, fişinq (aldadıcı linklər) və məxfilik mövzusunda söhbət aparın;


·         Tətbiq və oyunlarda məxfilik quraşdırmalarını yoxlayın;


·         “Kaspersky Safe Kids” kimi ailə nəzarət alətlərindən istifadə edin – bu vasitələr uşağın onlayn fəaliyyətini izləməyə, vaxt məhdudiyyəti qoymağa və rəqəmsal təhlükəsizlik üzrə tövsiyələr almağa imkan verir.


Güclü şifrə yaratmaq sadəcə texniki bacarıq deyil, həm də rəqəmsal məsuliyyətin əsasını təşkil edir. Uşaqlar bunu nə qədər tez öyrənsələr, internetdə bir o qədər təhlükəsiz və qorunmuş olacaqlar.